Dertien jaar na de aanklacht wegens volkerenmoord na de val van Srebrenica, en 9 dagen na zijn arrestatie in Servië is ex-president Radovan Karadzic overgedragen aan het Joegoslavië tribunaal. Woensdagochtend kwam hij aan in de VN-gevangenis in Scheveningen.
Tijdens de zitting zal de ex-president van Republika Srpska worden gevraagd zijn identiteit te bevestigen.
Ook krijgt hij gelegenheid tot opmerkingen over zijn gezondheid en de omstandigheden waaronder hij in Scheveningen wordt vastgehouden in de VN-detentie-eenheid.
Radovan Karadzic arriveerde per helikopter, nadat eerder twee geblindeerde busjes bij de strafinrichting voor verwarring hadden gezorgd. De helikopter vertrok iets voor acht uur van Rotterdam Airport, waar het Servische regeringsvliegtuig dat Karadzic vervoerde eerder was geland.
De heli landde binnen de muren van het gevangeniscomplex. Een helikopter van de politie bleef enige tijd cirkelen boven de gevangenis.
Karadzic werd uren eerder in alle vroegte uit zijn cel in Belgrado gehaald en op een vliegtuig naar Nederland gezet. Het vertrek werd mogelijk nadat een rechtbank in Belgrado had geoordeeld dat aan alle voorwaarden voor de overdracht was voldaan. Toen vervolgens het ministerie van Justitie zijn handtekening zette, stond ogenschijnlijk niets zijn uitlevering nog in de weg.
Karadzic werd vorige week maandag gearresteerd toen hij in Belgrado op een bus stond te wachten. Hij bleek jarenlang een publiek leven als new-age psychiater te hebben geleid onder de naam Dragan Dabic. Doordat hij een andere identiteit aannam en zich vermomde met een lange baard en een forse grijze haardos, is hij nooit herkend. Hij werkte in een kliniek in Belgrado. Na een tip wisten de Servische inlichtingendiensten hem plotseling wel te vinden.
Als gevolg van de overdracht van Karadzic aan het Tribunaal kan nu een nieuw hoofdstuk beginnen: de vervolging van de oud-president voor moorden, martelingen en terroristische acties tegen Bosnische moslims en Bosnische Kroaten tussen 1991 en 1996. Het Tribunaal verdenkt Karadzic onder meer van genocide, misdaden tegen de menselijkheid en schendingen van de wetten en gebruiken van oorlog.
De eerste stap in zijn vervolging is de voorgeleiding voor het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag, die binnen 48 uur zal moeten plaatsvinden. Karadzic zal daar moeten verklaren of hij schuldig of onschuldig is. Kiest hij ervoor niets te zeggen, dan nemen de rechters automatisch aan dat hij onschuldig pleit.
Volgens Svetozar Vujacic, de advocaat van, Karadzic zal Karadzic zich tijdens zijn eerste verschijning voor het Joegoslavië-Tribunaal niet schuldig of onschuldig verklaren aan de aanklachten. Hij zal -weer volgens de advocaat- gebruik maken van de mogelijkheid om dertig dagen uitstel te vragen.
Na deze eerste juridische procedure zal het waarschijnlijk maanden duren voor de zaak daadwerkelijk begint. Daarna kan de inhoudelijke behandeling jaren gaan duren. Karadzic heeft aangekondigd zijn eigen verdediging te willen voeren, net als ex-president Slobodan Milosevic van Joegoslavië eerder deed. Over het algemeen is dat een weg die de processen niet versnelt.
Het is mogelijk de laatste keer geweest dat de 63-jarige Karadzic in Servië was. Behalve de jarenlange behandeling van de zaak, moet hij bij veroordeling een gevangenisstraf van jaren uitzitten buiten Servië.
Karadzic heeft nog niet de beschikking over zijn laptop en stukken voor zijn verdediging. Zijn advocaat meldde woensdag dat de Bosnisch-Servische oud-president zijn in beslag genomen computer en zestig cd-roms nog niet heeft teruggekregen.
Karadzic heeft die materialen wel nodig, omdat hij zijn eigen verdediging zal voeren, aldus Svetozar Vujacic tegen de Servische zender B92.
De advocaat bevestigde tegen B92 dat het bezwaarschrift tegen de uitlevering van Karadzic, waarop de rechtbank in Belgrado sinds afgelopen vrijdag zat te wachten, nooit is geschreven. De verspreiding van het gerucht over dat bezwaarschrift maakte volgens hem deel uit van de strategie van de verdediging.
Volgens de Servische televisie heeft Karadzic bewijzen dat de voormalige Amerikaanse topdiplomaat Richard Holbrooke hem in 1996 heeft toegezegd dat hij niet zal worden uitgeleverd. Voorwaarde was dat Karadzic zich uit alle openbare functies zou terugtrekken. Inderdaad heeft Karadzic in 1996 zijn functie als president van Republika Srpska overgedragen.
Holbrooke onderhandelde destijds met de strijdende partijen waardoor in 1995 een einde kwam aan de oorlog in het voormalige Joegoslavië. Over het akkoord dat Karadzic destijds met Holbrooke zou hebben gesloten, doen al jarenlang geruchten de ronde. Diverse regeringsfunctionarissen van Republika Srpska hebben het bestaan van de overeenkomst bevestigd.
Het bestaan ervan zou verklaren waarom Karadzic nooit in Bosnië is opgepakt toen dat nog kon. Waarnemers menen dat Karadzic dit mogelijk zal meenemen in zijn verdediging. Holbrooke zelf heeft het bestaan van een dergelijk akkoord altijd ontkend.
Voor Holbrooke was Lord David Owen, een brits politicus en net als Karadzic een arts, onderhandelaar voor de EU en een van de geestelijk vaders van het -mislukte- Vance-Owen vredesplan.
Persoonlijke website van Dragan Dabic
Dragan Dabic'gezondheidswebsite