Pleidooi voor second opinion na uitspraak Hoge Raad

In een paginagrote advertentie die maandagmiddag en dinsdag in eeen aantal landelijke dagbladen wordt geplaatst, doen hoogleraar Ton Derksen en opiniepeiler Maurice de Hond een oproep aan het parlement voor het installeren van een onafhankelijke raad die kan oordelen of een rechterlijke uitspraak moet worden herzien. Ook moet het begrip novum, dat tot de herziening van een zaak kan leiden, worden verruimd.

De oproep is ondertekend door 21 Nederlanders, onder wie acht hoogleraren, de advocaten Geert-Jan Knoops, Nico Meijering en Inez Weski, auteur Maarten 't Hart en oud-politicus Bram Peper. Zij pleiten voor een onafhankelijke Revisieraad, die zonder schroom een zaak kan onderzoeken.

Derksen, die een boek schreef over veronderstelde fouten van het Openbaar Ministerie, en De Hond wijzen op het succes van een dergelijke commissie in Engeland. Daar zouden de afgelopen tien jaar al 250 langdurig gestraften zijn vrijgelaten omdat ze onterecht waren veroordeeld. De zogeheten CEAS-commissie heeft niet tot het door de rechters gevreesde wantrouwen in de Britse rechtsstaat geleid, maar juist het vertrouwen doen toenemen.
Aan een novum zijn nu nog strikte en beperkte voorwaarden gesteld, lichten de initiatiefnemers toe. Ze geven als voorbeeld dat een aangetoonde argumentatieblunder van de rechter op basis waarvan iemand veroordeeld is, niet als novum geldt. Die beperkende voorwaarden zouden te vaak tot een afwijzing van een herzieningsverzoek leiden. Ter illustratie wordt in de advertentie een aantal geruchtmakende zaken aangehaald, waaronder de Deventer moordzaak, de Schiedammer parkmoord en de zaak-Lucia de B.

De SP ziet wel iets in een second opinion na het oordeel van de Hoge Raad. Kamerlid Jan de Wit is al langer een warm pleitbezorger van een onafhankelijke Revisieraad.

Zie ook Herziening strafzaak moet makkelijker

OM trekt hoger beroep tegen Mink K in.

20 Mei 2008 - Het Openbaar Ministerie (OM) trekt het hoger beroep in de zaak tegen de bekende crimineel Mink K. in. Mink K. en een medeverdachte werden vorig jaar vrijgesproken van de moord op de Alkmaarse drugshandelaar Jaap van der Heijden.

Het OM was in beroep gegaan tegen deze vrijspraken. Het OM in Den Haag liet vandaag weten dat aanvullend onderzoek geen nieuw bewijs tegen hen heeft opgeleverd.

Ook is volgens het OM niet te verwachten dat tijdens de vijf zittingsdagen die in juni stonden ingeroosterd bij het gerechtshof in Den Haag zich nieuw bewijs tegen K. en zijn medeverdachte R. aandient. Omdat de rechtbank in Rotterdam in juli 2007 bovendien de vrijspraken uitgebreid heeft gemotiveerd, ziet justitie geen aanknopingspunten om de twee mannen verder te vervolgen. Het OM laat weten dat pas dinsdag het extra onderzoek is afgerond.

Jaap van der Heiden kwam op 10 april 1993 om het leven toen een tasje met explosieven aan de voordeur van zijn woning ontplofte. Politie en justitie zijn jaren bezig geweest met het onderzoek naar de liquidatie. De slepende rechtszaak kenmerkte zich desondanks door bewijsproblemen van het OM. De rechtbank maakte bijvoorbeeld korte metten met de getuigen die de officier van justitie aandroeg.

Mink K. is al jaren een bekende figuur in de Nederlandse onderwereld. In 2005 arresteerde de politie hem voor de moord op Jaap van der Heijden. Hij zat toen al een celstraf uit. K. is ook de man van de dubbelrol. Behalve 'topcrimineel' was hij politie-informant.

n september 1999 hield de politie K. aan, nadat de politie ruim tweehonderd vuurwapens had aangetroffen in een woning aan de Nachtwachtlaan in Amsterdam. De woning zou worden gebruikt als opslagplaats.

Justitie had K. al eerder op de korrel. Hij zou een prominente rol hebben gespeeld bij het op de markt brengen van 15.000 kilo cocaïne door politie en justitie tussen 1991 en 1994.

K. sloot in 1998 een deal met de toenmalige Amsterdamse officier van justitie F. Teeven. Die hoopte met hulp van informant K. informatie te achterhalen over de zogeheten IRT-affaire.

De advocaat van K., Adèle van der Plas, had al rekening met de intrekking van het OM gehouden. "Het is een verstandige beslissing", meent ze. "Het was een uitzichtloze kwestie."

NFI en justitie blunderde in Puttense moordzaak

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops zijn er in de eerdere onderzoeken naar de Puttense moordzaak door politie, justitie en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) kapitale blunders gemaakt met forensische sporen waardoor de werkelijke moordenaar van Christel Ambrosius al die jaren vrijuit kon gaan.

Zo blijkt een deskundige van het NFI pal na de in januari 1994 gepleegde moord in het slipje van Christel een minuscuul bloedvlekje te hebben aangetroffen met dna dat niet van de toen verdachte Du Bois en Viets is.

Knoops: "Dat is pas gemeld in 2002 en nooit in het dossier gekomen. Toen ik destijds de NFI-deskundige hoorde, verklaarde zij in aantekeningen te hebben gezet het bloedspoortje te hebben gevonden. Jarenlang is dit niet verteld, dat is een grote slordigheid. Het NFI dient alle sporen te melden, belastend of ontlastend.''

Eerder deze week verklaarde Knoops al dat destijds veel meer sperma op het slachtoffer werd aangetroffen dan de druppel op het rechter bovenbeen waaraan de later met de grond gelijkgemaakte sleeptheorie werd opgehangen. Deze theorie werd gebruikt als bewijsmateriaal tegen Du Bois en Viets.

Verder blijkt nu dat een technisch rechercheur vlak na de moord in de tuin rond het huis van Christels oma in een tak aan een boom een broekriem aantrof. Knoops: "Pas na heropening van de zaak bleek dat deze rechercheur de riem vier maanden later heeft laten vernietigen.

Een patholoog-anatoom van het NFI verklaarde dat het zeer wel mogelijk is dat Christel met deze riem is gewurgd.

Door deze blunder is dus vrijwel zeker een moordwapen met dadersporen verloren gegaan." Ook met een haar die op de trui van Christel werd aangetroffen werd allesbehalve zorgvuldig omgesprongen. Knoops: "Deze haar is tussen 1994 en 1996 twee keer tussen het NFI en de politie heen en weer getransporteerd zonder deugdelijk te zijn verpakt en verzegeld. Contaminatie met andere sporen kan, zo staat in het rapport, niet worden uitgesloten. Ook dit mogelijke bewijsmateriaal is daardoor destijds vernietigd."

Pal voor de vrijspraak van Du Bois en Viets onderzocht het NFI alsnog de spijkerbroek van Christel.

Knoops: "Aan de binnenzijde aan de achterkant van de broek zijn daarbij greepsporen met dna van Christels broer Bas gevonden. Het gaat om dna dat alleen met kracht op de ruwe stof beland kan zijn en niet doordat Bas de broek bijvoorbeeld aan de waslijn heeft gehangen. Het is niet aan mij om te zeggen dat er nader onderzoek tegen hem zou moeten komen. Maar gezien getuigenverklaringen in het dossier dat Christel en haar broer mogelijk iets met elkaar hadden, lijkt mij dat alleszins op zijn plaats."

Pas recent zegt Knoops van een betrouwbare bron binnen justitie te hebben vernomen dat het NFI vlak voor de eindzitting voor het gerechtshof in Leeuwarden in 2002 aan het openbaar ministerie kenbaar heeft gemaakt dat de sleeptheorie niet kon kloppen. Knoops: " Dit heeft het OM echter nooit aan het hof gemeld. Zelfs nadat Dubois en Viets zijn vrijgelaten heeft toenmalig procureur-generaal De Wijkerslooth gezegd dat vrijspraak niet hetzelfde als onschuld is. Het geeft geen pas dat het OM nu na de aanhouding zo euforisch verkondigd het goed te hebben gedaan. "

Reactie NFI

Klaas Jan Bolt krijgt 5 jaar in Frankrijk

De Nederlandse vrachtwagenchauffeur Klaas Jan Bolt kreeg gisteren in de rechtbank in Bordeaux een gevangenisstraf opgelegd van vijf jaar. Bij het grote drugsproces waren veel Nederlanders betrokken. Nu Bolt al drie jaar in voorarrest zit in Frankrijk, wordt verwacht dat hij snel naar Nederland zal terugkeren.

Bolt heeft altijd zijn onschuld volgehouden: Hij ontdekte drugs in zijn vrachtwagen, meldde dat bij de politie en vertrok per trein naar huis in nederland, de vrachtwagen achterlatend. Frankrijk vroeg vervolgens zijn uitlevering, iets waar door de Nederlandse regering kritiekloos gevolg aan werd gegeven.

Hoofdverdachte Leen R. werd woensdag vrijgesproken van drugssmokkel, wegens gebrek aan bewijs. Tegen hem was achttien jaar cel geëist. Vrijspraak was er ook voor Marcel S., na een eis van dertien jaar. De voortvluchtige andere hoofdverdachte Jan S. is conform de eis bij verstek veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Dit heeft de Nederlandse advocaat Han Vallenduuk bekendgemaakt.

De meervoudige kamer deed uitspraak in het drugsproces tegen dertien Nederlanders en een Poolse verdachte. De Franse justitie legde alle verdachten betrokkenheid bij grootschalige smokkel van softdrugs van Spanje naar Nederland ten laste. Het zou gaan om meerdere transporten van in totaal 142 ton in de periode 2001 tot 2004. Onder de verdachten zijn zeven vrachtwagenchauffeurs.

Alle verdachten hebben een verbod gekregen om op het Franse grondgebied te komen voor de duur van tien jaar, behalve Jan S. Die is nooit meer welkom nadat hij zijn straf heeft uitgezeten.

Volgens Vallenduuk zijn bijna alle vonnissen lager uitgevallen dan de eisen van de procureur-generaal. De rechtbank heeft de geëiste strafboetes niet opgelegd. Alleen hoofdverdachte Jan S. moet een boete van 1 miljoen euro betalen.


Volgens Vallenduuk zullen een aantal veroordeelden al vrij snel naar huis kunnen. 'In Frankrijk zit je effectief maar de helft van je straf uit. Een aantal verdachten zit al 3 tot 3,5 jaar vast.'

Ouders Pascal F. hoeven niet te betalen

De ouders van de moordenaar Pascal F. van Nadia van der Ven hoeven geen schadevergoeding te betalen aan de moeder van het slachtoffer. Dat heeft de rechtbank in Arnhem woensdag bepaald.

Nadia van der Ven werd in 2002 door haar huisbaas om het leven gebracht. Volgens advocaat Bas Martens zijn Pascals ouders medeschuldig aan het leed van de nabestaanden. De rechtbank wees deze claim af, omdat ouders volgens de rechter niet strafbaar zijn als ze hun kind beschermen tegen strafvervolging.

Advocaat Martens zei niet teleurgesteld te zijn over het vonnis, omdat het volgens hem op andere punten ‘baanbrekend’ is. De rechtbank gaat namelijk onderzoeken of Pascal F. mogelijk een schadevergoeding wegens shockschade moet gaan betalen aan de moeder van het slachtoffer.

Er is in het verleden al eerder financieel getouwtrek ontstaan tussen de moeder van Nadia en Pascal en zijn familie. Zo heeft Pascal steeds geweigerd de begrafeniskosten te betalen. In maart 2007 kreeg de moeder van Nadia te horen dat Defensie deze voro haar zal betalen. Hoewel Minke van de Ven-De Jong dit tevens ziet als schuldbekentenis van defensie, ontkent Defensie dat. Ook de borg van Nadia zou nog niet zijn terugbetaald.

• Pascal heeft weinig op met vrouwen
• nader onderzoek Pascal F
• Pascal F gaat in beroep tegen levenslange gevangenisstraf

Herziening strafzaak moet makkelijker worden

De Raad voor de Rechtspraak wil dat het makkelijker wordt om bij twijfel over veroordelingen een strafzaak opnieuw te doen.
De Raad stelt dat als er nieuw wetenschappelijk inzicht is, of als er nieuwe onderzoekstechnieken komen die een ander licht werpen op een afgedane strafzaak, dat aanleiding moet zijn om de zaak te kunnen herzien.
Hiervoor pleitte de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, Erik van der Eemster, tijdens de presentatie van het jaarverslag 2007, op 19 mei 2008.

Aanleiding voor zijn uitspraak is de twijfel over een aantal veroordelingen. Vooral zaken als de Deventer moord, de Schiedammer Parkmoord, en Lucia de B, zorgden de afgelopen jaren voor veel opschudding, maar ook de Puttense moord, a;weer enige tijd geleden, mag hier niet onvermeld worden.
Van den Eemster vind verruiming van het zgn. 'novumcriterium' noodzakelijk. Een novum is een niuew feit of omstandigheid betreffende een strafzaak die na veroordeling aan het licht is gekomen.
Het moet tevens makkelijker worden om een herzieningsverzoek in te dienen. Van den Eemster pleit voor een instantie waar twijfels over afgesloten strafzaken kunnen worden aangebracht. Dat werk zou kunnen worden gedaan door een bijzondere afdeling van de rechtbank.
Enige tijd geleden al pleitte prof. Wagenaar voor de nogelijkheid van herziening zonder een novum, bijvoorbeeld als de rechter 'had zitten slapen'.