vrijdag 13 november 2009

In Nederland veel doden door politiekogels

jaap-timmer In Nederland vallen relatief veel doden door politiekogels. Dat blijkt uit een vergelijking van het aantal doden en gewonden door gericht pistoolvuur van agenten in negen landen. Nederland staat daarbij op de derde plaats.

De cijfers, verzameld door Dr. Jaap S. Timmer (foto) van het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen VU, werden 13 november gepresenteerd in Amsterdam bij het afscheid van hoogleraar Jan Naeyé.

In Nederland schieten agenten jaarlijks 50 tot 100 keer gericht op personen of op voertuigen met personen erin. Gemiddeld 17 personen worden daarbij geraakt, waarvan gemiddeld 3 overlijden aan hun verwonding. Dat komt neer op 1 dode per 5 miljoen inwoners. Alleen in de VS en Canada vallen meer slachtoffers door politiekogels. ‘De verschillen zijn groot en we weten eigenlijk niet hoe dat komt.’ , zegt Timmer. Hij pleit dan ook voor meer onderzoek om deze hoge score te verklaren.

Een mogelijke verklaring kan volgens hem de relatief ruime bevoegdheid zijn die Nederlandse agenten hebben om te schieten. ‘Een verdenking van een ernstig, geweldgerelateerd misdrijf is voldoende om een wapen te trekken, als andere middelen falen. In veel andere landen wordt ook een element van zelfverdediging geëist.’

In Engeland vallen veruit de minste doden door politiekogels: 1 op 27 miljoen inwoners. Daar dragen agenten geen wapen, maar dat is volgens Timmer geen voldoende verklaring. Ook in Ierland en Noorwegen patrouilleren agenten zonder pistool, en daar vallen relatief veel meer doden.

Een mogelijke verklaring van de verschillen zou ook kunnen liggen in de schietopleiding van agenten. Zij leren – om ter aanhouding – onder de broekriem te mikken om dodelijk letsel zoveel mogelijk te voorkomen. In Nederland krijgen agenten vier zogeheten IBT-dagen (integrale beroepsvaardigheidstraining), waarvan een schiettoets deel uitmaakt. Belgische agenten staan bijvoorbeeld zes maal per jaar op de schietbaan.

Het algehele geweldsniveau in een land lijkt ook een rol te spelen. Zo sterven in de Verenigde Staten gemiddeld 300 inwoners per jaar door politiekogels, en 70 agenten door burgerkogels. Daarnaast worden nog eens 200 burgers ‘rechtmatig’ neergeschoten door medeburgers. In Nederland sneuvelt gemiddeld 1 agent in de drie jaar door burgergeweld.

misschien kan CDA-kamerlid Coskun Cörüz zich eerst eens op de hoogte stellen van de feiten voordat hij met zijn ongefundeerde onderbuik uitspraken komt?

Zie ook: Politieel vuurwapengebruik in vergelijkend perspectief

Overige publicaties van Timmer betreffende geweldsgebruik door de politie

Boeken (bijdragen aan):

- Onder schot. Vuurwapengebruik van de politie in Nederland (1978-1995), Deventer 1996: Gouda Quint (met Jan Naeyé en Magrete van der Steeg).

- Beheersing van gevaar. Praktijkboek voor de opleiding van vuurwapendragenden en de beoordeling van geweldstoepassing, redactie met Otto Adang, Deventer: Gouda Quint, 1998.

- "Geweldsmiddelen en politieel geweldsgebruik", C.J.C.E. Fijnout, E.R. Muller en U. Rosenthal (red.), Politie. Studies over haar werking en organisatie, Alphen aan den Rijn: Samsom, 1999, pp. 423-444 (met Piet van Reenen).

- "Onderzoek naar politieel vuurwapengebruik", in Henk van de Bunt en Bert Niemeijer (red.), 100 jaar rijksrecherche, Den Haag: Sdu, 1997.

- Burger, overheid en Nationale ombudsman. Evaluatie van het instituut Nationale ombudsman, Den Haag: Sdu (met E. Niemeijer), 1994.

- "The Dutch National Ombudsman: Moving In The Right Direction", Jürgen Brand/Dieter Strempel (Hrsg.) Soziologie des Rechts. Festschrift für Erhard Blankenburg zum 60. Geburtstag, Schriften der Vereinigung für Rechtssoziologie 24, pp. 665-681, Baden-Baden, Nomos Verlagsgesellschaft, 1998 (met E. Niemeijer).

- "Politieel vuurwapengebruik" (1998), in R. Engbersen, J. Eggermont, R. Gabriëls en A. Sprinkhuizen (red.) Indicatoren van A tot Z. Van achterstandsscores tot zwerfkatten, Utrecht: NIZW.

- Tijdschrift voor Criminologie, boeknummer Wapens en Geweld, nr. 2, jaargang 42, 2000 (redactie met P.H. van der Laan), Deventer: Gouda Quint.

Rapporten:

- Politiewerk in gevaarsituaties. Omgaan met agressie en geweld van burgers in het basispolitiewerk, Amsterdam: Centrum voor Politiewetenschappen, 1999.

- Geweldsmeldingen 1996-1997. Politieel vuurwapengebruik en letselzaken gerapporteerd door de Nederlandse politie in de periode 1996-1997 (met G. Beijers), Centrum voor Politiewetenschappen, 1998.

- "Politiële geweldrapportage 1998-2000", Amsterdam: Centrum voor Politiewetenschappen VU, 2001 (met J. Naeyé en G. Beijers).

Artikelen en papers:

- "Politiewerk in gevaarsituaties", Algemeen Politieblad, jaargang 148, nummer 18, 11 september 1999, pp. 8-12.

- "Politieel geweldsgebruik 1996-1997", Algemeen Politieblad, jaargang 148, nummer 6, 13 maart 1999 (met J. Naeyé), pp.6-10.

- "Geweldsbevoegdheden politie bij de tijd", Leeuwarder Courant, dinsdag 2 maart 1999.

- "Gebrekkige registratie politiegeweld belemmert verhoging veiligheid", Nederlandse Staatscourant 36, maandag 22 februari 1999, p. 3.

- "Herkenbaarheid in gevaarsituaties", Algemeen Politieblad, 13 februari 1999, pp 4-5.

- "Onder schot. Vuurwapengebruik van de politie in Nederland", Tijdschrift voor de Politie, jaargang 58, nummer 12, december 1996. pp. 6-10 (met Jan Naeyé en Magrete van der Steeg).

- "Wapens en wapengebruik van de politie", Tijdschrijft voor Criminologie nr. 2, jaargang 42, 2000 (met J. Naeyé)

- "De arrestatieteams. Problemen bij de personeelswerving", Algemeen Politieblad, nummer 22, 10 november 2001

- "Politieteams vitaal, maar onderbezet", dagblad Trouw, vrijdag 4 januari 2002

- "Geweldrapportage 1998-2000", Algemeen Politieblad, nummer 2, 26 januari 2002 (met J. Naeyé)

Plaats op NuJij Voeg toe aan Blig Facebook Facebook